Vaart Europa terug de ijstijd in?

De afgelopen jaren werd het merendeel van de Europese landen bestuurd door linkse of centrumlinkse partijen, wat resulteerde in de implementatie van de Green Deal. Dit ambitieuze pact heeft als doel om Europa tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent ter wereld te maken, een initiatief dat prijzenswaardig lijkt. Als gevolg hiervan zal Europa echter steeds afhankelijker worden van andere wereldmachten, met name China en de Verenigde Staten.

Is het verstandig om te vertrouwen op andere landen voor de import van essentiële producten, zoals kunststoffen, die cruciale componenten zijn in medische en technische apparatuur? Is het bovendien verstandig om een ​​ongunstig economisch klimaat te creëren voor raffinaderijen in Europa, wat leidt tot hun ontmanteling? De oorlog in Oekraïne, onder andere, heeft al aangetoond hoe sterk landen afhankelijk zijn van energie. De COVID-19-pandemie heeft het belang van productielocaties en interne kennis voor het in stand houden van de economie verder benadrukt.

Het lijkt erop dat de Europese economie niet zo beschermd en gepromoot is als die van de Chinese of Amerikaanse tegenhangers. In het licht van de recente verkiezingen waarin veel Europese landen op rechtse partijen stemden, moet men zich afvragen: kan er nog iets gedaan worden om deze zorgen aan te pakken?

Sir Jim Ratcliffe, oprichter van INEOS, zei in januari 2024: "Dit is de laatste kans om Europa ervan te weerhouden om zijn industrie, werkgelegenheid, investeringen en emissies naar het buitenland te verplaatsen."

Miljardair uit de petrochemie zegt dat hij de Belgische investering van 4 miljard dollar in INEOS ONE had laten schieten als hij had geweten van de wettelijke obstakels.

Hij schreef een brief aan europresident von der Leyen, Sir Jim, waarin hij het volgende zei:

• De Europese chemische sector heeft moeite om te concurreren met andere markten zoals de VS, China en het Midden-Oosten.
• Koolstofbelastingen zijn succesvol gebleken in het ‘ wegjagen van investeringen’ uit Europa.
• Deze belastingen hebben geleid tot import uit landen zonder CO2-belastingen, waardoor de CO2-voetafdruk van Europa is toegenomen.
• Daarentegen heeft de VS de wortel gebruikt in plaats van de stok, wat een half biljoen dollar aan overheidsincentives biedt voor technologieën die de CO2-voetafdruk van de VS verbeteren. Dit stimuleert investeringen in schonere technologieën.
• Europa was ooit de grootste chemische sector ter wereld, maar er zijn al 20 jaar geen grote bouwactiviteiten meer geweest.
• Het is ‘onmogelijk’ om de 30-50 jaar oude chemische basis van Europa te vernieuwen met schonere technologie, zoals in de VS gebeurt.
• Er zal “weinig overblijven” als de Europese regering de hoge energiekosten, koolstofbelastingen en het gebrek aan vernieuwing die de chemische sector in Europa treffen, niet aanpakt.

Andere signalen

ExxonMobil has cautioned that it may withhold billions of dollars in climate-related investments in Europe unless Brussels reduces environmental regulations, which the company claims are responsible for the "deindustrialization of the European economy," according to a report by the Financial Times.

Exxon had earmarked $20 billion for decarbonisation projects between 2022 and 2027, the newspaper reported, citing an interview with Karen McKee, president of the company's product solutions division.

McKee told the Financial Times that Exxon was likely to prioritise "other parts of the world" due to increasing frustration at the regulatory burden linked to getting projects off the ground in Europe.

European governments are fearful that they cannot compete with the financial muscle of US President Joe Biden’s Inflation Reduction Act, which provides $369 billion in green subsidies aimed at boosting the rollout of clean energy technologies, or the low-cost, high-demand Chinese market. (Reuters)

Europe and China lead way with high-risk sites

Europe and China house the greatest number of high-risk sites, putting about 3.9 million barrels per day (bpd) of refining capacity in jeopardy, Wood Mackenzie found, based on its estimate of net cash margins, cost of carbon emissions, ownership, environmental investment and strategic value of refineries.

There are 11 European sites that account for 45 per cent of all high-risk plants, the report found. About 30 European refineries have already shut down since 2009, data from industry body Concawe shows, with nearly 90 still in operation.

Majors moving out

The stringent regulations, fluctuating political landscapes, and slim profit margins are prompting industry leaders to divest their shares in numerous jointly-owned refineries, and to either shut down or repurpose facilities.

The MIRO refinery located in Karlsruhe, and is the largest refinery in Germany, with a processing capacity of 14.9 million tonnes annually.

Esso Deutschland GmbH, a subsidiary of ExxonMobil, has sold its stake (2024) in Germany’s MIRO refinery to a subsidiary of the Liwathon Group, an international energy logistics company known for its global presence in oil storage.

Shell tried to sell their 32% stake in Miro Karlsruhe to Alcmene in 2021 and according to Reuters Shell tried it again in June 2024 to a Czech pipeline operator Mero but talks have ended without an agreement. (Reuters)

In 2023 Shell sold its 37.5pc stake in Germany's Schwedt to UK-based Prax. Shell also has announced the closure of its 147,000 b/d oil refinery in Wesseling, Germany, by 2025, with plans to convert the site into a facility for producing lubricant feedstock.

The Wesseling site’s hydrocracker unit will be repurposed to produce Group III base oils, which are primarily used in engines.

BP has announced plans in 2024 to permanently close a third of the crude distillation capacity at its 257,000 b/d Gelsenkirchen refinery in western Germany from 2025 and start co-processing biofuels at the plant's hydrocracker.

The Grangemouth refinery, as one of the biggest and one of the oldest in the UK, seems to be one more refinery closure, continuing the trend of shrinking refinery capacities in European and other OECD countries. The Grangemouth refinery would be the 5th refinery expected to be closed in the UK, after 4 refineries have already been closed with a combined capacity of around 432 kb/d

Italian energy company Eni announced its plans to convert its refinery in Livorno into a biofuels production facility (Jan 2024). As part of this transition, Eni has already halted crude oil imports and initiated the shutdown of lubricants production lines and the Topping plant at the Livorno refinery. This move is in line with Eni's broader strategy to shift towards more sustainable energy sources and reduce its carbon footprint. Eni has assured that fuel distribution in the area will not be affected by the conversion, as it plans to import finished and semi-finished products to meet local demand.

Europe's chemical industry enters 2024 in one of the deepest crises it has ever faced. Competition from Asia combined with weak demand caused chemical prices to drop while production costs have never been this high.

SABIC naphtha cracker will not restart

In May 2024 SABIC has undertaken a 3-month turnaround at the Chemelot site, the olefins 3 naphtha cracker will not restart thereafter which produces chemicals such as ethylene and propylene. According to industry estimates, the ethylene capacities of the Olefins 3 and 4 crackers are 550,000 tpy and 675,000 tpy, respectively.

BASF’s external investment

Germany’s BASF slashed another 1 billion euros ($1.1 billion) in annual costs at its Ludwigshafen headquarters, citing weak demand and high energy costs in its home market, highlighting the country's economic troubles (2023).

The annual cost savings will be reached by the end of 2026, affecting both production and administrative activities at its largest chemical complex.

Chemical giant BASF has been a pillar of German business for more than 150 years, For over 150 years, chemical giant BASF has been a cornerstone of German industry, driving innovation and contributing to the country's rise as a global industrial powerhouse. The company's products and technologies have helped make "Made in Germany" a symbol of quality and excellence around the world. However, BASF's latest major investment, a $10 billion state-of-the-art complex touted as the gold standard for sustainable production, is not being built in Germany. Instead, the company has chosen to construct the facility in China.

Deze beslissing heeft geleid tot zorgen over de concurrentiekracht van de Duitse industriële sector en het vermogen van het land om grote investeringen in geavanceerde technologieën aan te trekken. Het benadrukt ook het groeiende belang van China als een wereldwijd knooppunt voor innovatie en duurzame productie.

Biodiesel - Concurrentie met Azië

Het overaanbod aan biodiesel is verergerd door een toename van de Chinese export van biodiesel naar de Europese Unie. De vermeende dumping van biodiesel gemengd met goedkopere grondstoffen en verkeerde etikettering heeft een omgeving gecreëerd waarin Europese producenten moeite hebben om te concurreren.

Chevron legt biodieselfabriek stil

Chevron heeft aangekondigd dat werknemers van zijn Duitse biodieselfabriek in Oeding naar huis worden gestuurd vanwege een overaanbod op de markt. Het besluit, beïnvloed door uitdagende marges en vermeende fraude door Chinese biodiesel die de markt overspoelt, benadrukt de complexe dynamiek binnen de Europese biodieselindustrie.

Bp schroeft biofabriek terug

BP heeft de plannen voor de productie van biobrandstoffen in zijn raffinaderij in het Duitse Lingen teruggeschroefd, waardoor de winst in het tweede kwartaal met 2 miljard daalde.

bp zal echter $ 48,54 miljoen investeren om een ​​belang van 15% te verwerven in Lianyungang Jiaao New Energy, een producent van hernieuwbare diesel en duurzame vliegtuigbrandstof. (S&P Global 10, juli 2024)

Shell pauzes bioplant in Rotterdam

Shell Nederland Raffinaderij BV heeft de bouwactiviteiten opgeschort van een voorgestelde biobrandstoffenfabriek van 820.000 ton/jaar (tpy) die al bezig is op het Shell Energy and Chemicals Park Rotterdam, Nederland, voorheen bekend als de raffinaderij van Pernis

Wat zijn de gevolgen voor de binnenvaart?

De leveringen van gasolie, benzine en diesel aan Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en Zwitserland via binnenschepen worden voortgezet, aangezien de vraag er voorlopig nog steeds is.

De sluiting van Shell Wesseling en de vermindering van de capaciteit van BP Gelschenkirchen betekent dat er meer product zal worden geëxporteerd uit de ARA-regio, wat hogere vrachtkosten en langere vaartijden betekent. Maar grondstoffen die ooit nodig waren voor deze raffinaderijen of bewegingen van mengcomponenten, zijn niet langer nodig.

De klantenkring voor barge brokers breidt zich uit en omvat niet alleen de grote spelers op de markt. Vroeger waren alleen grote bedrijven actief op de markt, maar nu gebruiken handelshuizen, retailers en zelfs kleine handelsfirma's met slechts 10 werknemers barges voor transport. Zo is er onlangs een nieuw handelshuis bijgekomen op de terminal van Miro Karlsruhe en is er potentieel voor een ander in de nabije toekomst.

De stopzetting van verschillende bio-installaties betekent een significante afname in volume, aangezien het had kunnen leiden tot een toename van handelsactiviteiten. Hetzelfde geldt voor een afname van raffinaderijen, wat zou kunnen leiden tot potentieel minder blendactiviteiten en handel in de ARA-regio.

Tijdcharters worden mogelijk minder interessant omdat charteraars hun vloot niet meer kunnen optimaliseren met minder laad- en losfaciliteiten. In plaats daarvan kunnen ze kiezen voor COA's en spot voor bepaalde routes, omdat de brokers de vloot beter kunnen optimaliseren.

Het is nog maar de vraag of de nieuwgekozen regeringen in staat zullen zijn de bestaande plannen te herzien en positieve veranderingen in het industriële landschap teweeg te brengen.